Page 153 - Demo

151Ndryshe u trajtua fryma romantike n%u00eb artin anglez, ku artist%u00eb si: Xh. Stabs (G. Stubbs), U. Blejk (W. Blake), u frym%u00ebzuan nga tema e natyr%u00ebs s%u00eb eg%u00ebr, e dhun%u00ebs, e %u00ebndrrave, apo e vizioneve simbolike e profetike. N%u00eb tablot%u00eb e tyre shfaqen luan%u00eb q%u00eb shqyejn%u00eb kuaj, p%u00ebrbind%u00ebsha n%u00eb miniatur%u00eb mbi trupin e nj%u00eb vash%u00ebze n%u00eb gjum%u00eb apo imazhet profetike t%u00eb Zotit, teksa vizaton mbi bot%u00ebn ende t%u00eb pakrijuar. Artist%u00eb t%u00eb tjer%u00eb anglez%u00eb si Xh. Konst%u00ebb%u00ebl (J. Constable) (1776-1837) dhe U. T%u00ebrn%u00ebr (W. Turner) (1789-1862) hetuan efektet e natyr%u00ebs, duke sjell%u00eb nj%u00eb peizazh t%u00eb ri, sa poetik, aq edhe dinamik e befasues. N%u00eb Spanj%u00eb, n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn periudh%u00eb u dallua artisti Fransisko Goja (Francisco Goya) (1746-1828), i cili pas tablove si piktor i oborrit realizoi tmerret e ushtrive franceze mbi popullsin%u00eb spanjolle. Akoma dhe m%u00eb vegimtare e groteske ishin imazhet e fundit t%u00eb Gojas, t%u00eb njohura si %u201cKapri%u00e7iot%u201d q%u00eb portretizonin bes%u00ebtytni e makthe popullore. Neoklasicizmi, mes miteve dhe heronjve t%u00eb humbur Neoklasicizmi, ashtu si romantizmi, u frym%u00ebzua nga nj%u00eb bot%u00eb sa ideale e klasike, aq dhe natyrale. Pa dyshim q%u00eb elementet kryesore t%u00eb saj ishin idealizimi i artit grek dhe romak. Ndikim t%u00eb madh pat%u00ebn zbulimet n%u00eb Pompei (1748) dhe Erkolano (1719), duke sh%u00ebnuar k%u00ebshtu edhe krijimin e nj%u00eb disipline t%u00eb re, at%u00eb t%u00eb arkeologjis%u00eb. Neoklasicizmi %u00ebsht%u00eb shprehje e mendimit iluminist.Arkitektura Nd%u00ebrtesat e para neoklasike me frym%u00eb romantike u nd%u00ebrtuan n%u00eb Angli nga Lord Bullington, dhe U. Kent, ku dalloheshin fasada e huazuar nga tempujt grek%u00eb, kolonat, por dhe kupolat. N%u00eb dimensione m%u00eb t%u00eb vogla, tempujt %u201calla Apollo%u201d u ngrit%u00ebn edhe n%u00eb mes parqesh t%u00eb aristokracis%u00eb angleze, p%u00ebr t%u2019u huazuar m%u00eb pas n%u00eb oborret e gjith%u00eb Evrop%u00ebs dhe n%u00eb Shtetet e Bashkuara t%u00eb Amerik%u00ebs. Shembuj t%u00eb tjer%u00eb ishin %u201cPanteoni%u201d n%u00eb Paris, i ngritur nga Zh. Suflot (J. G. Soufflot), %u201cPorta e Brandeburgut%u201d n%u00eb Berlin, e ngritur nga K. Langas (K. Langhans) (1732-1808) dhe pjesa m%u00eb e madhe e godinave publike t%u00eb shtetit t%u00eb ri amerikan. Piktura dhe skulptura Artist%u00ebt m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm t%u00eb neoklasicizmit ishin Zh. L. David dhe D. Ingres. Imazhet e tyre tradicionale ishin heronjt%u00eb e bot%u00ebs antike, si Sokrati, Horaci, apo Jul %u00c7ezari, t%u00eb nd%u00ebrthurur shpesh dhe me personazhe Fig. 6. Uilliam T%u00ebrner, %u201cStuhia e bor%u00ebs, Avullorja e Harbor Mauth%u201d, 1842Fig. 7. Fransisko Goja, %u201c3 maji%u201d 1808-1814Fig. 8. Lord Bullington, Sht%u00ebpia %u201cCisuik%u201dFig. 9. Uilliam Kent, Holkham HollFig. 10. Zhak Luis David, %u201cBetimi i Horacit%u201d, 1786